Trapas vervangen: zo maak je je fiets weer soepel

Trapas vervangen is een klusje dat je fiets veel beter laat rijden en nare kraakgeluiden voorkomt. Soms merk je dat trappen steeds zwaarder gaat, of dat het midden van je fiets kraakt bij elke omwenteling. Dit kan betekenen dat de trapas versleten is. Gelukkig kun je dit zelf oplossen, of je kunt het bij een fietsenmaker laten doen. In deze blog lees je meer over het herkennen van problemen met de trapas, de verschillende soorten, het vervangen zelf, en waar je op moet letten na de reparatie.

Het belang van een goede trapas voor je fiets

Bij het fietsen is de trapas het onderdeel dat de twee pedalen met elkaar verbindt. Binnenin zitten lagers die soepel heen en weer moeten draaien als jij trapt. Als deze lagers slijten, voel je vaak speling en hoor je vreemde geluiden. Ook kan het trappen stroever worden. Vooral bij veelvuldig gebruik of na een regenachtige winter, raakt de trapas soms vol met vuil of roest. Dat merk je snel aan de manier waarop de pedalen bewegen. Een nieuwe trapas zorgt ervoor dat alles weer soepel draait en voorkomt grotere schade aan je fiets.

Hoe herken je dat de trapas aan vervanging toe is

Er zijn duidelijke signalen dat de trapas vervangen moet worden. Een veelvoorkomend teken is speling in de pedalen. Dit betekent dat je voelt dat de pedalen een beetje los zitten of heen en weer bewegen, ook als je de fiets stil houdt. Daarbij hoor je soms een tikkend of krakend geluid bij elke trap. Als je merkt dat je bij het fietsen opeens zwaarder moet trappen, kan dit ook wijzen op een versleten lager in de trapas. Sommige mensen ervaren zelfs dat het pedaal aanloopt tegen het frame. Zodra je deze verschijnselen opmerkt, is het verstandig om de trapas te controleren en eventueel te vervangen.

Verschillende soorten trapassen en wat je moet weten

Trapassen zijn er in diverse soorten en maten. De meest gebruikte variant op stadsfietsen is de zogeheten schroefdraadtrap in een stalen as. Bij fietsen voor sportief gebruik kom je vaak een cartridge trapas tegen. Deze zit stevig in de fiets en is meestal beter beschermd tegen water en vuil. Elektrische fietsen hebben soms een sterker type trapas omdat er meer kracht op wordt gezet. Het is belangrijk om te weten welke soort je fiets heeft, want niet elke trapas past zomaar in elk frame. Kijk altijd goed naar de lengte van de as en de doorsnee van het deel dat in het frame gaat. Als je twijfelt, zoek dan het type op dat bij jouw merk en model hoort of vraag advies bij een fietsenmaker.

Zelf de trapas vervangen: zo ga je te werk

Het vervangen van de trapas begint met het verwijderen van de cranks, dit zijn de armen waaraan je pedalen vast zitten. Hiervoor heb je speciaal gereedschap nodig, namelijk een cranktrekker. Daarna draai je de oude trapas uit het frame. Dit kan soms wat moeite kosten, vooral als er roest of vuil zit. Maak alles goed schoon voordat je de nieuwe trapas erin zet. Smeer het schroefdraad een beetje in met vet om vastlopen te voorkomen. Plaats de nieuwe trapas netjes in het frame en draai deze stevig vast, maar zonder te forceren. Monteer daarna de cranks terug. Na de klus is het slim om even proef te rijden, zodat je voelt of alles weer soepel draait. Lukt het niet, of twijfel je, ga dan altijd langs een vakman.

Let hierop na het vervangen van de trapas

Nadat de trapas vernieuwd is, is het belangrijk om goed te testen of alles goed gemonteerd is. Controleer of er geen speling op de pedalen zit en of je zonder gekraak of weerstand kunt trappen. Soms moet je de cranks nog wat extra aandraaien na een korte testrit. Vergeet niet de bouten met de juiste kracht vast te zetten zodat ze niet losraken tijdens het fietsen. Het kan geen kwaad om na een paar weken nog eens alles te controleren en eventueel na te stellen. Met deze nieuwe onderdelen heb je weer veel kilometers fietsplezier zonder zorgen.

Veelgestelde vragen over trapas vervangen

• Hoe weet ik of mijn trapas echt stuk is?

  Als je speling voelt bij de pedalen of vreemde geluiden hoort tijdens het trappen, is de kans groot dat de trapas kapot of versleten is. Soms merk je ook dat fietsen moeizamer gaat.

• Kan ik de trapas van mijn fiets zelf vervangen?

  De trapas kun je in veel gevallen zelf vervangen, zolang je het juiste gereedschap hebt zoals een cranktrekker en een sleutel om de trapas te verwijderen. Weet je niet zeker of je het goed doet, vraag dan hulp bij een fietsenmaker.

• Is het nodig om de trapas te vervangen bij een elektrische fiets?

  Ook bij elektrische fietsen kan de trapas slijten. Dit gebeurt vaak sneller omdat er meer kracht op zit. Het vervangen werkt bijna hetzelfde als bij een gewone fiets, maar kies altijd voor het type dat bij jouw e-bike hoort.

• Welk gereedschap heb ik nodig voor het vervangen?

  Voor het vervangen van de trapas heb je een cranktrekker, een trapassleutel en wat vet nodig. Eventueel kan een gewone steeksleutel of inbussleutel ook nodig zijn voor het losdraaien van enkele onderdelen.

• Moet ik de maten van mijn trapas weten voordat ik een nieuwe koop?

  Het is belangrijk om de juiste maat en het juiste type te kopen. Meet hiervoor de lengte van de as en de doorsnede van het schroefdraad. De verkeerde maat past namelijk niet in het frame van je fiets.